Wybrane bazy danych prowadzone w Instytucie Geodezji i Kartografii

Instytut Geodezji i Kartografii
ul. Jasna 2/4, 00-950 Warszawa
tel/fax: (22 8270328)
e-mail: igik@igik.edu.pl

Instytut Geodezji i Kartografii w Warszawie (IGIK) opracowuje i prowadzi pewne bazy danych charakterystyczne dla profilu działalności Instytutu. Specyfiką większości baz danych IGiK jest występowanie danych geometrycznych obok danych opisowych, niekiedy z wyraźną przewagą danych pierwszego typu. Cechą charakterystyczną zebranych danych jest to, że zazwyczaj opisują powierzchnie rzeczywistą określonego terenu całościowo i jednokrotnie (w ramach pojedynczego przekroju) oraz to, że są wykorzystywane raczej łącznie, a nie poprzez pojedyncze rekordy danych. Dane gromadzone w bazach IGiK są często pozyskiwane przy użyciu specjalnych technik, np. rejestracji obrazów satelitarnych lub ich interpretacji. Zbiory danych wynikowych objętościowo duże, przechowywane są w specyficznych formatach dostosowanych do systemów przetwarzania obrazów (SPO) lub systemów informacji przestrzennej (SIP). Jedynie zbiory danych opisowych, uzupełniających zbiory danych geometrycznych, są stabelaryzowane i mają charakter relacyjny. W bazach danych IGiK nie występuje szereg cech charakterystycznych dla typowych baz numerycznych, natomiast występują cechy specyficzne dla baz danych przestrzennych.
Branżowy Ośrodek Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej IGiK dysponuje dwoma bazami danych bibliograficznych działającymi w oparciu o pakiet Micro CDS/ISIS wersja 3.08 dla DOS opracowany przez UNESCO i udostępniony przez Instytut Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej. Są to bazy GIK i GEOPAT.

Baza danych bibliograficznych GIK
Baza GIK obejmuje swoim zakresem geodezję, kartografię, fotogrametrię, teledetekcję, kataster, astronomię, systemy informacji przestrzennej, ekologię i zagadnienia pokrewne. Baza zawiera opisy bibliograficzne wydawnictw zwartych, artykułów, materiałów z konferencji, prac naukowo-badawczych i przepisów prawnych począwszy od 1990 r. Opisy sporządzone są na podstawie wydawnictw polskich i zagranicznych gromadzonych przez Bibliotekę IGiK. Baza liczy 7200 rekordów (stan na dzień 01.04.1999 r.) i powiększa się miesięcznie o ok.80-100 opisów. Baza danych GIK wykorzystywana jest do drukowania miesięcznika “Informacja Bibliograficzna BOINTE Geodezji i Kartografii” oraz do opracowania zestawień bibliograficznych. Z bazy korzystają pracownicy IGiK, Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, uczelni wyższych, instytutów naukowych, placówek PAN, firm geodezyjnych i studenci.

Baza danych GEOPAT
Baza GEOPAT zawiera opisy bibliograficzne polskich wynalazków i wzorów użytkowych w klasie GO1C (Pomiar odległości, poziomów lub pomiary geodezyjne lub namiary nawigacyjne, przyrządy żyroskopowe, fotogrametria) oraz w klasie GO9B 29/00 (Mapy; plansze; wykresy, np. wykres trasy). Baza jest tworzona od 1994 r. i zawiera 270 rekordów (stan na dzień 01.04.1999 r.).

Baza danych administracyjnych
Baza danych obejmuje dane geometryczne i podstawowe dane opisowe dotyczące trzech szczebli aktualnego podziału administracyjnego kraju tj. województw, powiatów i gmin. Wydzielone są miasta mające status powiatów, jak również, zaznaczone są dzielnice dużych miast mające odrębność administracyjną.
Baza danych administracyjnych zawiera dane uaktualnione na 1.01.1999 r. (tj. termin wprowadzenia nowego podziału administracyjnego kraju). Dokładność danych geometrycznych jest dostosowana do mapy w skali 1:100000. Dane, z wyjątkiem nielicznych przypadków, zostały pozyskane z materiałów kartograficznych w skalach większych niż 1:100000. Baza danych administracyjnych podlega bieżącej aktualizacji wynikającej z nowo wprowadzanych zmian zatwierdzonych przez właściwe organy administracyjne.
Baza danych geometrycznych w podstawowej formie stanowi nakładkę wektorową systemu Arc/Info. Dane opisowe są stabelaryzowane i w przekroju gminnym zawierają takie parametry jak identyfikator (nazwę i symbol gminy) oraz powierzchnię i ludność (według GUS). Dane te mogą stanowić osobną tabelę i być zapisane w dowolnym formacie (np. jako tabela '*.dbf'). Dane mogą być udostępnione w postaci numerycznej na nośniku magnetycznym albo w ustalonej formie graficznej, np. w postaci mapy.

Baza danych CORINE
Baza danych CORINE obejmuje dane pokrycia i użytkowania terenu, pozyskane ze zdjęć satelitarnych Landsat TM (z okresu lat 1990-1992). Dane ze zdjęć zostały zinterpretowane i sklasyfikowane według jednolitej nomenklatury uzgodnionej przez kraje europejskie, zawierającej na tzw. poziomie trzecim 44 kategorie użytkowania terenu, z których 33 występuje na terenie Polski. W zbiorach danych zostały uwzględnione użytki, których powierzchnia przekracza 25 ha., a dla użytków o charakterze liniowym – których szerokość przekracza 100m.
Dane geometryczne bazy CORINE są dostępne w postaci wektorowych nakładek systemu Arc/Info w "układzie 42", a także na zamówienie, mogą być przygotowane w innej postaci lub w innym odwzorowaniu (np. postaci rastrowej albo w odwzorowaniu Albersa). W postaci numerycznej dane są dostępne: w jednostkach odpowiadających arkuszom skali mapy 1:100000, albo w układzie jednostek podziału administracyjnego kraju tj. powiatów lub województw.

Baza zobrazowań NOAA/AVHRR
Baza danych obejmuje zobrazowania pochodzące z radiometru AVHRR satelitów NOAA, dla terenu całej Polski wraz z terenami przygranicznymi, z okresu lat 1997, 1998 , 1999 do chwili obecnej i jest stale uzupełniana. Dane satelitarne są zbierane przez IGiK codziennie, przy pomocy stacji odbiorczej obrazów NOAA, a następnie są wstępnie przetwarzane, geometryzowane i selekcjonowane ze względu na częste w Polsce zachmurzenie zakłócające zobrazowania NOAA. Gromadzone w bazie zbiory danych są pierwotnie składowane jako zbiory wielokanałowe, stosownie do wielo-spektralnej organizacji obrazów NOAA, w formacie odpowiednim do dalszego przetwarzania danych w systemach przetwarzania obrazów (np. w systemie ERDAS IMAGINE).
Zbiory obrazów NOAA są zbiorami rastrowymi o wielkości piksela ok. 1 km2 i stanowią podstawę do utworzenia baz pochodnych. W IGiK jest prowadzona jedna z takich baz dotycząca tzw. indeksu zieleni, odniesionego do cyklicznie zmieniającego się okresu wegetacji roślinnej. W bazie pochodnej gromadzone są dekadowe oszacowania wartości indeksu zieleni na terenie Polski, oparte na odpowiedniej kompozycji kanałów spektralnych obrazów NOAA (tj. ustalany zostaje rozkład maksymalnego NDVI w dekadzie).
Zgromadzone zobrazowania NOAA oraz zbiory danych pochodnych mogą być udostępniane dla wybranego dowolnego okresu, dla terenu całego kraju lub ewentualnie wybranych makro-rejonów. Format i nośnik zapisu danych wymaga indywidualnego uzgodnienia stosownie do potrzeb użytkownika.

Oprócz wyżej opisanych baz o zasięgu krajowym, IGiK posiada lub opracowuje szereg baz o zasięgu lokalnym, dotyczących wybranego terenu na którym są prowadzone badania środowiskowe lub przyrodnicze.